Abdijkerk

Wie dit gebouw binnenkomt wordt getroffen door het sierlijke en vriendelijke interieur, zeker op momenten dat de zon aan de zuidkant binnenvalt en het spel van licht en schaduw versterkt. De witgepleisterde muren en pilaren met accenten van bladgoud zijn het resultaat van een renovatie eind achttiende eeuw, een initiatief van de laatste abdis van het toenmalige Stift, Maria Cunegonda. De laat-barokke aankleding uit die tijd, waarbij toen vele romaanse en gotische elementen werden verwijderd, doen terecht denken aan een rijk en voornaam verleden. De brede trappen achter in de kerk leiden naar een ruimte die bestemd was voor de adellijke dames en die dameskoor genoemd wordt.

Het huidige hoofdaltaar, voorstellende de aanbidding van het Christuskind door de herders, werd eveneens bij dezelfde renovatie geplaatst en het oude hoofdaltaar verhuisde naar de Sacramentskapel. De andere altaaropstanden, voorzien van grote altaarschilderijen, hadden al eerder geleidelijk de middeleeuwse retabels vervangen. Rond 1600 waren er zeventien altaren in deze kerk. De vier beschilderde antependia (altaarvoorzetstukken) werden bij een restauratie rond 1755 vervaardigd. Opmerkelijk is dat men met de geschilderde antependia textiel heeft willen imiteren. Er is geschilderde kant te zien, goudfranje en kostbare stoffen. Van het orgel, dat in 1741 door de Luikse orgelbouwer Jean-Francois le Picard werd gebouwd, en dat in de oorlog werd vernield, is alleen de orgelkas gereconstrueerd. Bij vernieuwing van het instrument werd geen rekening gehouden met de originele dispositie.


abdijkerk1

 

De huidige kerk is het enige overblijfsel van een Abdijcomplex, dat aanvankelijk als vrouwenklooster werd gesticht door graaf Ansfried en zijn echtgenote Hilsondis, ook wel Hereswint genaamd. Graaf Ansfried had een hoge functie in het leger van de Duitse keizer Otto I. Hij had eigendommen en rechten in deze streek, ontleend aan de Duitse keizer. Het was in die tijd niet ongebruikelijk dat edelen kloosters stichtten. Zijn dochter Benedicta werd aangesteld als abdis. In het begin van de dertiende eeuw veranderde het klooster geleidelijk in een wereldlijk Stift voor adellijke dames. Dit betekende dat men geen kloostergeloftes meer hoefde af te leggen en persoonlijke eigendommen mocht bezitten. In diezelfde periode, rond 1310, werd een afzonderlijke parochiekerk voor de inwoners van Thorn gebouwd, toegewijd aan de aartsengel Michaël. Ansfried schonk de Abdij met alle eigendommen aan het bisdom Luik dat viel onder het Heilige Roomse Rijk. Maar geleidelijk aan werd gebroken met de kerkelijke en wereldlijke  autoriteiten. Er werd geen inmenging meer geduld in interne aangelegenheden en er werd gestreefd naar algehele onafhankelijkheid: alleen de paus werd nog erkend als geestelijke leider en de keizer als wereldlijke opperheer. En zo groeide het Stift uit tot een soeverein vorstendom.

Naast de vorstin-abdis, bijgestaan door kanunniken, kende het Stift een groot aantal kapelaans die de vele altaren in de kerk bedienden. Toen de Fransen in 1794 Thorn bezetten, betekende dat het einde van het vorstendom. De stiftdames waren met hun bezitttingen tijdig naar Essen gevlucht, waar de abdis eveneens de scepter zwaaide. De leegstaande stiftsgebouwen werden geplunderd en in 1797 is het Stift officieel opgeheven, waarna de gebouwen geleidelijk aan werden afgebroken. Alleen de kerk met interieur bleef behouden en werd parochiekerk. De in slechte staat verkerende parochiekerk werd afgebroken.

abdijkerk2 abdijkerk3

 

De kerk als museum
De voormalige abdijkerk geldt met haar barokke interieur, koorpartijen en twee crypten als een uniek gebouw. In de oostelijke crypte bevinden zich relieken en een mummie. Op het dameskoor en in de kapittelzaal worden de kerkschatten tentoongesteld. Het is mogelijk om de abdijkerk apart maar ook in combinatie met het museum 'Het Land van Thorn', gelegen in de nabijheid van de kerk, te bezoeken. Op beide plaatsen kunt u een combi-kaart kopen voor kerk en museum en een korte film zien over de historie van Thorn. Met behulp van een gratis audiosysteem kunt u vervolgens informatie krijgen tijdens uw bezoek aan Thorn. In de kerk staan grijze paaltjes met infoknoppen. Wanneer u die activeert, vertelt een vriendelijke stem u alle bijzonderheden over de kunstschatten die u ziet.

Meer informatie over de abdijkerk met foto’s over exterieur en interieur vindt u op: www.kerkgebouwen-in-limburg.nl